3. Cel mediacji.

Celem mediacji jest znalezienie rozwiązania, które będzie zadowalające dla wszystkich stron konfliktu, a nie ustalanie, kto ma rację. Mediacja ma złagodzić lub zakończyć spór między stronami. Osoby zaangażowane w konflikt stają się równorzędnymi partnerami w rozmowie, wspólnie poszukując rozwiązania problemu. Nikt nie może narzucać stronom, jak mają rozwiązać swój konflikt – to one same są odpowiedzialne za rezultat mediacji. Zamierzeniem mediacji jest znalezienie rozwiązania satysfakcjonującego dla wszystkich zaangażowanych stron, bez konieczności korzystania z długotrwałych i kosztownych procesów sądowych.

4. Zasady mediacji.

Dobrowolność

Nikt nie może być zmuszony do udziału w mediacji. Strony przystępują do procesu z własnej woli, dążąc w dobrej wierze do rozwiązania konfliktu. Mają prawo wycofać się na każdym etapie, jeśli uznają, że mediacja nie przynosi oczekiwanych rezultatów. W mediacji nie ma miejsca na presję czy naciski – każda strona działa z pełną swobodą.

Bezstronność

Mediator musi traktować wszystkie strony konfliktu równo. Nie ma wygranych ani przegranych – każda ze stron ma równe prawa, a celem jest osiągnięcie porozumienia, które będzie akceptowalne dla wszystkich uczestników mediacji.

Poufność

Wszystkie informacje ujawnione podczas mediacji są poufne. Rozmowy, wymiany zdań i argumenty są objęte tajemnicą. Ta zasada obowiązuje zarówno mediatora, jak i strony uczestniczące w mediacji, co pozwala na swobodną i otwartą komunikację.

Neutralność

Mediator nie narzuca żadnych rozwiązań konfliktu. Wszystkie warunki ugody są wypracowywane wspólnie przez strony mediacji. Mediator pozostaje neutralny, nie faworyzując żadnej ze stron i dbając o równowagę w procesie.

Akceptowalność

Mediator oraz jego działania muszą być zaakceptowane przez wszystkie strony. Strony mogą zmienić mediatora, jeśli uznają, że nie przestrzega on zasad mediacji lub wpływa negatywnie na jej przebieg. Na początku rozmów strony mogą również ustalić reguły, które będą obowiązywać w trakcie mediacji.

Te zasady składają się na „Kodeks Etyki Mediatora” i są fundamentem skutecznej mediacji, która buduje zaufanie i wiarygodność mediatora jako partnera wspierającego strony w rozwiązywaniu konfliktów.

5. Rodzaje mediacji.

Mediacja sądowa – proces mediacyjny prowadzony na podstawie skierowania przez sąd. Mediacje sądowe to rozmowy prowadzone w oparciu o przepisy prawne zawarte w różnych kodeksach, takich jak kodeks postępowania cywilnego, kodeks pracy, kodeks rodzinny i opiekuńczy, kodeks postępowania karnego, kodeks karny wykonawczy czy Ustawa o Postępowaniu w Sprawach Nieletnich. Mediacje sądowe są inicjowane na podstawie postanowienia sądu lub na wniosek stron.

Mediacja przedsądowa – proces rozwiązywania konfliktów, który odbywa się przed wniesieniem sprawy do sądu. Strony konfliktu, z pomocą neutralnego mediatora, dążą do osiągnięcia porozumienia w sposób polubowny, bez konieczności rozpoczynania formalnego postępowania sądowego. Celem mediacji przedsądowej jest znalezienie satysfakcjonującego dla obu stron rozwiązania, które pozwoli uniknąć eskalacji konfliktu i dalszych komplikacji prawnych. Mediacja przedsądowa pozwala na szybkie i efektywne rozwiązanie sporu, oszczędzając czas i koszty związane z długotrwałymi procedurami sądowymi.

Mediacja pozasądowa – proces mediacyjny prowadzony niezależnie od systemu sądowego. Strony mogą dobrowolnie zgodzić się na mediację, aby rozwiązać swój konflikt bez angażowania sądu. Mediacje pozasądowe obejmują m.in. mediacje gospodarcze, rodzinne, pracownicze, szkolne, oświatowe i społeczne. Ugoda osiągnięta w tych mediacjach może być zatwierdzona przez sąd, zyskując moc prawną. W przypadku roszczeń finansowych, ugoda może otrzymać klauzulę wykonalności. Mediacje pozasądowe dotyczą również sporów administracyjnych, zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego.

6. Korzyści z mediacji.

• mediacja oferuje stronom, w tym przedsiębiorcom, możliwość szybkiego, taniego i ostatecznego rozwiązania konfliktu poprzez osiągnięcie polubownego porozumienia;
• dzięki mediacji można zachować, a nawet wzmocnić wzajemne relacje, co jest szczególnie ważne w długoterminowych współpracach;
• mediacja pozwala na utrzymanie pozytywnego wizerunku, ponieważ proces ten odbywa się w sposób dyskretny i poufny;
• mediacja pomaga obniżyć poziom negatywnych emocji i sprzyja lepszemu zrozumieniu potrzeb obu stron, co zmniejsza stres związany z konfliktem;
• proces mediacyjny pozwala na szybsze zakończenie sporu w porównaniu z postępowaniem sądowym, co przekłada się na niższe koszty;
• mediacja daje możliwość bardziej kompleksowego rozstrzygnięcia sporu, uwzględniając różnorodne aspekty i potrzeby stron.

7. Kierowanie sprawy do mediacji.

• mediacja może zostać rozpoczęta zarówno przed wniesieniem sprawy do sądu, jak i po wszczęciu postępowania sądowego – na podstawie postanowienia sądu;
• jeśli mediacja jest prowadzona przed rozpoczęciem postępowania sądowego, strona może, po zawarciu ugody, zwrócić się do sądu o jej zatwierdzenie. W takiej sytuacji mediator składa protokół w sądzie, który zgodnie z właściwością ogólną lub wyłączną byłby właściwy do rozpoznania sprawy;
• niezależnie od etapu postępowania, mediacja może być przeprowadzona tylko za zgodą obu stron;
• każda ze stron ma prawo złożyć wniosek o przeprowadzenie mediacji w dowolnym momencie postępowania sądowego;
• sąd, dostrzegając korzyści z mediacji, może zachęcać strony do skorzystania z tej formy rozwiązania sporu.

8. Wybór mediatora.

Mediatora mogą wspólnie wybrać strony konfliktu. Jeśli strony nie dokonały wyboru, mediator zostaje wyznaczony przez sąd.

W przypadku, gdy strony nie wskażą konkretnej osoby, sąd kierując sprawę do mediacji, wyznacza mediatora posiadającego odpowiednią wiedzę i umiejętności w zakresie prowadzenia mediacji w sprawach danego rodzaju, preferując przy tym stałych mediatorów.

 9. Czas trwania mediacji.

Mediacja, która została zainicjowana na podstawie postanowienia sądu, nie powinna trwać dłużej niż trzy miesiące. Jednakże, na zgodny wniosek stron lub z innych istotnych powodów, ten termin może zostać przedłużony, jeżeli przedłużenie mediacji będzie sprzyjać osiągnięciu ugody.

10. Przebieg mediacji.

• po wydaniu przez sąd postanowienia, mediator nawiązuje kontakt ze stronami, aby ustalić termin i miejsce spotkania;
• mediator wyjaśnia zasady oraz przebieg mediacji i pyta strony o ich zgodę na udział w procesie mediacyjnym;
• mediacja polega na rozmowie stron w obecności mediatora, ale mogą być również prowadzone indywidualne spotkania mediatora z każdą ze stron;
• strony mogą w każdej chwili zrezygnować z udziału w mediacji;
• przebieg mediacji oraz stanowiska stron nie mogą być wykorzystywane jako dowody w dalszym postępowaniu sądowym. Mediacja jest procesem poufnym;
• mediator nie ma prawa udostępniać informacji z mediacji osobom trzecim. Protokół z mediacji nie zawiera ocen ani stanowisk stron;
• mediator nie może być powoływany na świadka w sprawach dotyczących faktów poznanych podczas mediacji, chyba że strony zdecydują się zwolnić go z obowiązku zachowania tajemnicy.

11.  Zakończenie mediacji.

Bezskuteczność mediacji:

• jeśli mediacja nie przynosi rezultatu, konieczne jest przeprowadzenie postępowania sądowego zgodnie z zasadami ogólnymi.

Zawarcie ugody w trakcie mediacji:

• mediacja może zakończyć się zawarciem wspólnie wypracowanej ugody, którą podpisują obie strony.

Procedury mediatora:

• mediator doręcza stronom odpis protokołu z mediacji;
• mediator przekazuje sądowi protokół oraz ugodę, jeśli została zawarta.

Zatwierdzenie ugody przez sąd:

• zatwierdzona przez sąd ugoda ma moc prawną ugody zawartej przed sądem i kończy postępowanie sądowe;
• sąd nie zatwierdzi ugody, jeśli:
  • jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego.
  • zmierza do obejścia prawa;
  • jest niezrozumiała lub zawiera sprzeczności.

Moc prawna ugody zawartej przed mediatorem:

• ugoda zawarta przed mediatorem, po jej zatwierdzeniu przez sąd, ma moc prawną ugody zawartej przed sądem;
• ugoda, którą zatwierdzono przez nadanie jej klauzuli wykonalności, jest tytułem wykonawczym (art. 18315 kpc).

Wpływ mediacji na przedawnienie roszczeń:

• wszczęcie postępowania mediacyjnego przerywa bieg przedawnienia roszczeń (art. 123 § 1 pkt 1 kc);
• przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie mediacyjne nie zostanie zakończone (art. 124 § 2 kc).

Egzekucja ugody:

• jeśli ugoda, której nadano klauzulę wykonalności, nie została wykonana, można skierować jej wykonanie do egzekucji komorniczej.

Brak ugody:

• w przypadku braku ugody, strony mogą dochodzić swoich praw w postępowaniu sądowym.

12. Koszt mediacji sądowych.

Niższe koszty mediacji:

• mediacja generuje znacznie niższe koszty niż pełne postępowanie sądowe.

Składowe kosztów mediacji:

• koszty mediacji obejmują wynagrodzenie mediatora oraz wydatki przez niego poniesione (art. 1835 kpc).

Regulacja wynagrodzenia mediatora:

• wynagrodzenie mediatora w mediacjach sądowych reguluje Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 20 czerwca 2016 r. w sprawie wysokości wynagrodzenia i podlegających zwrotom wydatków mediatora w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 921).

Podział kosztów mediacji:

• koszty mediacji zazwyczaj ponoszą strony po połowie, chyba że strony ustalą inny sposób rozliczeń.

Zwolnienie z kosztów sądowych:

• zwolnienie strony od kosztów sądowych obejmuje również postępowanie mediacyjne.

Wynagrodzenie mediatora w sporach niemajątkowych:

• 150 zł za pierwsze posiedzenie mediacyjne.
• 100 zł za każde kolejne posiedzenie.

Wynagrodzenie mediatora w sporach majątkowych:

• 1% wartości przedmiotu sporu (nie mniej niż 150 zł i nie więcej niż 2.000 zł).

Zwrot wydatków mediatora:

• obejmuje wydatki związane z przeprowadzeniem mediacji, w tym opłatę za wynajem pomieszczenia do 70 zł za posiedzenie;
• do kosztów mediacji dolicza się podatek VAT.

Obowiązek zwrotu kosztów mediacji:

• sąd może nałożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów wywołanych nieusprawiedliwioną odmową udziału w mediacji, na którą strona uprzednio wyraziła zgodę.

Zwrot opłaty sądowej przy zawarciu ugody:

• jeśli dojdzie do zawarcia ugody wynikającej z mediacji, strona otrzyma zwrot 75% opłaty sądowej wniesionej przy złożeniu sprawy do sądu.

Mediacja niezwiązana z postanowieniem sądu:

• wysokość wynagrodzenia mediatora i zwrot jego wydatków wynikają z cennika ośrodka mediacyjnego lub są ustalane wspólnie przez strony z mediatorem przed rozpoczęciem mediacji.

 13. Koszt mediacji pozasądowych.

Za każdym razem ustalany jest indywidualnie (w zależności od wielu czynników).